Informator
Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego
WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO 2026/2027
Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jadwigi Śląskiej w Pszczynie
PODSTAWA PRAWNA:
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo Oświatowe
- Ustawa z dnia 7 września 1991 r. – o Systemie Oświaty
- Rozporządzenie MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno – pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach
i placówkach.
- Rozporządzenie MEN z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego.
- Rozporządzenie MEN z 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli.
- Rozporządzenie MEN z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół.
- Rozporządzenie MEN z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego.
Opracowała: Dorota Jastrzębska (szkolny doradca zawodowy)
Zaopiniowano przez Radę Pedagogiczną w dniu 31 sierpnia 2026 r.
Wprowadzono zarządzeniem Dyrektora Szkoły z dniem 1 września 2026 r.
ZAŁOŻENIA:
- WSDZ to celowe, systematyczne i zaplanowane działania podejmowane przez Szkołę Podstawową nr 2 w Pszczynie.
- Działania realizowane są w sposób spójny zgodnie z programem realizacji na każdy rok szkolny.
- Program doradztwa zawodowego jest opracowywany we współpracy z lokalnymi lub regionalnymi pracodawcami, izbami gospodarczymi lub przedstawicielami branż.
- Wybór zawodu nie jest pojedynczym, decyzyjnym aktem, ale procesem rozwojowym
i stanowi sekwencję decyzji podejmowanych na przestrzeni kilku lat.
- Preferencje zawodowe wywodzą się z doświadczeń dzieciństwa i rozwijają się wraz
z upływem czasu.
- Na wybór zawodu wpływają głównie wartości, czynniki emocjonalne, rodzaj i poziom wykształcenia, wpływ środowiska.
- WSDZ obejmuje pracę indywidualną oraz grupową z uczniami i rodzicami, a także nauczycielami. Ma charakter działań planowych.
- Placówka realizuje koncepcję uczenia się przez całe życie.
- Działania doradcze uwzględniają prognozę zapotrzebowania na pracowników
w zawodach szkolnictwa branżowego oraz wyniki monitoringu karier absolwentów.
- Szkoła zapoznaje uczniów i rodziców z platformami edukacyjnymi, ogólnopolskimi bazami zawodów i narzędziami komunikacji z doradcą.
- Rodzice aktywnie uczestniczą w realizacji doradztwa poprzez spotkania, warsztaty
i wydarzenia wspierając planowanie kariery.
PODSTAWOWE POJĘCIA:
- Działania związane z doradztwem zawodowym - ogół zaplanowanych
i systematycznych działań podejmowanych przez przedszkole, szkołę lub placówkę, których celem jest przygotowanie i wspieranie uczniów w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych. Działania te obejmują m.in. zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego, zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu, działania skierowane do rodziców i nauczycieli, współpracę z otoczeniem społeczno - gospodarczym.
- Preorientacja zawodowa – ogół działań o charakterze wychowawczym, podejmowanych przez nauczycieli i rodziców, ukierunkowanych na zbliżanie dzieci
w wieku przedszkolnym do środowiska pracy.
- Orientacja zawodowa – ogół działań o charakterze dydaktyczno-wychowawczym ukierunkowanych na kształtowanie u uczniów klas I – VI szkoły podstawowej pozytywnych i proaktywnych postaw wobec pracy i edukacji poprzez poznawanie
i rozwijanie własnych zasobów oraz nabywanie wiedzy na temat zawodów i rynku pracy.
- Doradztwo zawodowe – uporządkowane i zaplanowane działania mające na celu wspieranie uczniów klas VII – VIII szkoły podstawowej w procesie świadomego
i samodzielnego podejmowania decyzji edukacyjnych, a także zawodowych.
- Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego (WSDZ) – celowe, uporządkowane i wzajemnie powiązane działania związane z doradztwem zawodowym podejmowane przez daną szkołę lub placówkę w celu przygotowania uczniów do wyboru zawodu, poziomu i kierunku kształcenia.
POWIĄZANIE Z KIERUNKAMI POLITYKI OŚWIATOWEJ 2026/2027:
Kierunek polityki i realizacja:
- Reforma26 / Kompas Jutra: Tematy o zmianach na rynku pracy i kompetencjach przyszłości; interdyscyplinarne podejście.
- Postawy obywatelskie i prospołeczne: Wartości i etyka pracy, prawo pracy, prawa
i obowiązki pracownika, wolontariat.
- Edukacja zdrowotna: Zawody a zdrowie, ergonomia i BHP, aktywność fizyczna a kompetencje.
- Higiena cyfrowa, AI, ZPE: AI a zawody przyszłości, portale pracy, Zintegrowana Platforma Edukacyjna, wizerunek w sieci.
- Współpraca z rodzicami: Warsztaty i konsultacje dla rodziców, wspólne planowanie ścieżki dziecka.
- Zdrowie psychiczne: Radzenie sobie ze stresem decyzji, profilaktyka wypalenia, wsparcie w wyborze.
- Doradztwo i kształcenie zawodowe: Poznawanie zawodów i rynku pracy, oferta szkół ponadpodstawowych i zasady rekrutacji, wizyty zawodoznawcze u pracodawców i w szkołach prowadzących kształcenie zawodowe.
- Praca projektowa i interdyscyplinarność: Projekty zespołowe, portfolio, ocenianie kształtujące, kompetencje przyszłości.
CELE OGÓLNE:
realizacji preorientacji, orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego w Szkole Podstawowej nr 2 w Pszczynie:
- Celem preorientacji zawodowej jest wstępne zapoznanie dzieci z wybranymi zawodami najbliższymi ich otoczeniu, kształtowanie postawy pracy i motywacji do działania, pobudzanie i rozwijanie zainteresowań dzieci oraz stymulowanie ich prozawodowych marzeń.
- Celem orientacji zawodowej w klasach I – III jest wstępne zapoznanie uczniów
z różnorodnością zawodów na rynku pracy, rozwijanie pozytywnej i proaktywnej postawy wobec pracy i edukacji oraz stwarzanie sytuacji edukacyjnych sprzyjających poznawaniu i rozwijaniu zainteresowań oraz pasji.
- Celem orientacji zawodowej w klasach IV –VI jest poznawanie własnych zasobów, zapoznanie uczniów z wybranymi zawodami i rynkiem pracy, kształtowanie pozytywnej i proaktywnej postawy uczniów wobec pracy i edukacji oraz stwarzanie sytuacji edukacyjnych i wychowawczych sprzyjających poznawaniu i rozwijaniu zdolności, zainteresowań oraz pasji.
- Celem doradztwa zawodowego w klasach VII – VIII szkoły podstawowej jest przygotowanie uczniów do odpowiedzialnego planowania kariery i podejmowania - przy wsparciu doradczym - decyzji edukacyjnych i zawodowych uwzględniających znajomość własnych zasobów oraz informacje na temat rynku pracy i systemu edukacji.
Absolwent SP nr 2 w Pszczynie dokonuje trafnych decyzji edukacyjnych, podejmuje naukę w szkołach ponadpodstawowych zgodnie ze swoimi zainteresowaniami
i zdolnościami:- Przygotowanie młodzieży do podjęcia trafnych decyzji o dalszym kształceniu
i aktywności zawodowej.
- Określenie predyspozycji i zainteresowań ucznia.
- Przygotowanie ucznia do samodzielności w różnych sytuacjach życiowych.
- Rozwijanie kreatywności i przedsiębiorczości.
- Kształtowanie gotowości do wejścia na rynek pracy.
- Rozwijanie umiejętności uczenia się przez całe życie.
- Poszerzanie własnej wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych.
- Przygotowanie rodziców do efektywnego wspierania dzieci w podejmowaniu przez nie decyzji edukacyjnych i zawodowych.
- Wzrost świadomości u uczniów dotyczący odpowiedzialności za własną przyszłość zawodową.
CELE SZCZEGÓŁOWE I TREŚCI PROGRAMU:
W programie uwzględniono cztery obszary celów szczegółowych, jednolitych z obszarami wszystkich programów, które wyznaczają treści programowe preorientacji, orientacji zawodowej i doradztwa zawodowego.
Cele szczegółowe doradztwa zawodowego w szkole podstawowej sformułowane odrębnie dla czterech różnych bloków tematycznych:
- Poznanie siebie (samopoznanie). Treści realizowane w tym obszarze obejmują następujące zagadnienia:
- Moje mocne i słabe strony,
- Zainteresowania i predyspozycje zawodowe,
- Umiejętność komunikacji,
- Radzenie sobie ze stresem,
- Zasoby (kompetencje, zdolności),
- Wartości,
- Stan zdrowia,
- Predyspozycje i preferencje zawodowe.
Cele szczegółowe:
- Uczeń potrafi określić swoje mocne i słabe strony;
- Uczeń potrafi określić swoje zainteresowania, uzdolnienia i predyspozycje zawodowe;
- Uczeń potrafi zdiagnozować swoje zapotrzebowanie na informacje edukacyjne
i zawodowe;
- Uczeń stosuje zasady skutecznej komunikacji, unikając barier, które ją ograniczają;
- Uczeń określa aspiracje i potrzeby w zakresie własnego rozwoju i możliwe sposoby ich realizacji;
- Uczeń docenia wartość pracy.
- Rynek pracy i świat zawodów. Treści realizowane w tym obszarze obejmuje następujące zagadnienia:
- Klasyfikacja zawodów i ich charakterystyka,
- Zawody przyszłości, zawody nowe i deficytowe,
- Charakterystyka rynku pracy,
- Kształtowanie postaw przedsiębiorczych,
- Kwalifikacje i kompetencje na rynku pracy,
- Autoprezentacja,
- Drogi dojścia do zawodu.
Cele szczegółowe:
- Uczeń wymienia zawody przyszłości, zawody deficytowe i te, które od niedawna funkcjonują na polskim rynku pracy;
- Uczeń charakteryzuje wymagania, środowisko pracy i czynności interesujących go zawodów;
- Uczeń wyszukuje i analizuje informacje na temat zawodów oraz charakteryzuje wybrane zawody;
- Uczeń zna drogi zdobywania wybranych zawodów;
- Uczeń uzasadnia znaczenie pracy w życiu człowieka;
- Uczeń porównuje własne zasoby i preferencje z wymaganiami rynku pracy
i oczekiwaniami pracodawców;
- Uczeń potrafi dokonać autoprezentacji;
- Uczeń zna kompetencje kluczowe .
- Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie. Treści realizowane w tym obszarze obejmuje następujące zagadnienia:
- Znajomość systemu edukacji i innych form uczenia się,
- Wyszukiwanie oraz przetwarzanie informacji o formach i placówkach kształcenia, uczenie się przez całe życie.
Cele szczegółowe:
- Uczeń analizuje oferty szkolnictwa ponadpodstawowego i wyższego pod kątem możliwości dalszego kształcenia, korzystając z dostępnych źródeł informacji;
- Uczeń analizuje kryteria rekrutacyjne do wybranych szkół w kontekście rozpoznanych własnych zasobów;
- Uczeń charakteryzuje strukturę systemu edukacji formalnej oraz możliwości edukacji pozaszkolnej w Polsce;
- Uczeń określa znaczenie uczenia się przez całe życie.
- Planowanie własnego rozwoju i podejmowania decyzji edukacyjno-zawodowej. Treści realizowane w tym obszarze obejmuje następujące zagadnienia:
- Możliwości wyboru drogi zawodowej i edukacyjnej po ukończeniu szkoły podstawowej.
- Czynniki planowania kariery edukacyjno – zawodowej.
- Planowanie ścieżki edukacyjnej i zawodowej z przygotowaniem do zdobywania doświadczenia zawodowego.
- Podejmowanie i zmiany decyzji dotyczących edukacji i pracy, ustawiczne korzystanie
z poradnictwa kariery.
Cele szczegółowe:
- Uczeń wymienia czynniki potrzebne do planowania kariery edukacyjno – zawodowej;
- Uczeń potrafi opracować swój własny plan kariery zawodowej na podstawie swoich poznanych zasobów IPD;
- Uczeń rozumie potrzebę dalszego kształcenia, kształcenia ustawicznego;
- Uczeń podejmuje decyzje o dalszej drodze edukacyjnej
ADRESACI PROGRAMU DORADZTWA ZAWODOWEGO:
Adresatami programu są uczniowie SP nr 2 w Pszczynie, ich rodzice oraz nauczyciele.
Program będzie realizowany sukcesywnie:
- w klasach I - III w formie orientacji zawodowej: wycieczek, konkursów, gier, pokazów, spotkań z przedstawicielami zawodów
- w klasach IV -VI w formie orientacji zawodowej na godzinach wychowawczych
i w ramach lekcji przedmiotowych .
- klasy VII i VIII będą uczestniczyć w obowiązkowych lekcjach z doradztwa zawodowego, (realizacja programu doradztwa zawodowego), dodatkowo biorąc udział w wycieczkach zawodoznawczych, prelekcjach, spotkaniach i konkursach.
- dla zainteresowanych rodziców prowadzone będą konsultacje indywidualne
OSOBY REALIZUJĄCE PROGRAM DORADZTWA I ICH ZADANIA:
Zadania dyrektora szkoły:
- odpowiada za organizację i prawidłową realizację doradztwa zawodowego w szkole;
- wyznacza nauczyciela pełniącego funkcję koordynatora (szkolnego doradcy zawodowego) i zatwierdza roczny program realizacji doradztwa zawodowego do 30 września;
- zapewnia warunki kadrowe, organizacyjne i finansowe do realizacji WSDZ;
- wspiera współpracę szkoły z pracodawcami, branżowymi centrami umiejętności
i instytucjami rynku pracy;
- organizuje wspomaganie szkoły w realizacji zadań z zakresu doradztwa (doskonalenie nauczycieli, dostęp do narzędzi cyfrowych).
- dyrektor monitoruje realizację programu doradztwa zawodowego oraz wykorzystuje wyniki ewaluacji przy planowaniu działań na kolejny rok szkolny.
Zadania szkolnego doradcy zawodowego:
- opracowuje WSDZ oraz — we współpracy z nauczycielami, wychowawcami, pedagogiem/psychologiem oraz pracodawcami i partnerami branżowymi — roczny program realizacji doradztwa i koordynuje jego wykonanie;
- systematycznie analizuje prognozy zapotrzebowania na pracowników oraz wyniki monitoringu karier absolwentów i wykorzystuje te dane w pracy z uczniami i rodzicami;
- prowadzi zajęcia z zakresu doradztwa zawodowego oraz indywidualne porady
i konsultacje;
- gromadzi, aktualizuje i udostępnia informacje edukacyjno-zawodowe właściwe dla danego etapu kształcenia;
- wykorzystuje cyfrowe narzędzia doradztwa: platformy edukacyjne, ogólnopolskie bazy zawodów, narzędzia komunikacji z uczniami i rodzicami;
- organizuje współpracę z otoczeniem społeczno-gospodarczym szkoły oraz wizyty zawodoznawcze;
- monitoruje i ewaluuje realizację WSDZ oraz sporządza sprawozdanie roczne
Zadania wychowawców:
- określają wspólnie z uczniami ich mocne strony, predyspozycje i zainteresowania;
- realizują tematy z zakresu orientacji i doradztwa zawodowego na godzinach
z wychowawcą;
- włączają zagadnienia doradcze do planów pracy wychowawczej oddziału;
- współpracują z rodzicami w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej dzieci;
- wskazują uczniom specjalistów udzielających wsparcia oraz współpracują z doradcą zawodowym.
Zadania nauczycieli przedmiotów:
- eksponują związki treści nauczanego przedmiotu ze światem zawodów i wymaganiami rynku pracy;
- rozwijają zainteresowania i uzdolnienia uczniów poprzez zajęcia, projekty i konkursy;
- wskazują praktyczne zastosowania wiedzy przedmiotowej w wybranych zawodach;
- bieżąca obserwacja pracy ucznia i osiąganych przez niego efektów pod kątem predyspozycji do nauki danego przedmiotu oraz pomoc w określeniu mocnych i słabych stron ucznia;
- systematyczna kontrola efektów nauczania (próbne egzaminy, motywujący system oceniania itp.);
- realizacja obszarów doradztwa zawodowego w kontekście realizacji podstawy programowej
Zadania pedagoga i psychologa szkolnego:
- wspierają rozpoznawanie predyspozycji, zainteresowań i potrzeb uczniów, w tym uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
- prowadzą działania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej wspierające podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych;
- współpracują z poradnią psychologiczno-pedagogiczną w zakresie diagnozy i wsparcia;
- wspierają doradcę zawodowego w pracy z uczniem i rodzicem.
Zadania nauczyciela bibliotekarza:
- gromadzi, opracowuje i udostępnia zasoby informacji edukacyjno-zawodowej (publikacje, multimedia, materiały o zawodach i szkołach);
- współtworzy szkolny punkt / kącik informacji zawodowej oraz wspiera uczniów
w wyszukiwaniu rzetelnych źródeł cyfrowych;
- informuje o nowościach wydawniczych i zasobach ogólnodostępnych platform edukacyjnych.
ZADANIA INSTYTUCJI WSPÓŁPRACUJĄCYCH W RAMACH REALIZACJI WSDZ:
Aktywna współpraca z:
- Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną w Pszczynie: diagnoza uzdolnień poznawczych
i predyspozycji zawodowych, konsultacje indywidualne na terenie szkoły i poradni dla uczniów i rodziców; prowadzenie dla uczniów zajęć grupowych z doradztwa zawodowego;
- Szkołami ponadpodstawowymi - LO, Technika, Szkoły Branżowe I Stopnia: udział młodzieży w Dniach otwartych szkół, w targach szkół, lekcjach pokazowych, prelekcjach, organizowanie imprez o charakterze zawodoznawczym, udzielanie informacji na temat oferty edukacyjnej i zawodowej oraz zasad rekrutacji;
- Pracodawcami: spotkania z przedstawicielami różnych zawodów, wycieczki do firm, instytucji itp.
- Instytucjami wspierającymi doradztwo zawodowe: placówki doskonalenia nauczycieli, publiczne służby zatrudnienia, Ochotnicze Hufce Pracy i agencje zatrudnienia
i branżowymi centrami umiejętności.
METODY I FORMY PRACY:
Metody i formy pracy uczniów:
- Zajęcia warsztatowe
- Analiza przypadku
- Rozmowy doradcze
- Metody testowe
- Burza mózgów
- Mini wykład
- Plakat
- Skojarzenia
- Wycieczki zawodoznawcze
- Konkursy plastyczne dotyczące planowania kariery
- Spotkania z przedstawicielami szkół ponadpodstawowych, przedstawicielami różnych zawodów
- Udział w Targach Edukacyjnych Szkół
- Spotkania z absolwentami szkoły – losy absolwentów, kariera zawodowa
- Pogadanki, prelekcje, konkursy
- Gry i zabawy
- Udział w Ogólnopolskim Tygodniu Kariery.
Formy adresowane do rodziców:
- Zapoznanie rodziców z programem doradztwa zawodowego w szkole;
- Udostępnianie rodzicom informatorów o szkołach ponadpodstawowych i literatury
z zakresu doradztwa zawodowego;
- Indywidualne rozmowy z pedagogiem, doradcą zawodowym, psychologiem, wychowawcą;
- Wykorzystanie doświadczeń rodziców w zakresie mobilności zawodowej;
- Prowadzenie przez doradcę zawodowego prelekcji, pogadanek na zebraniach rodziców według bieżących potrzeb;
- Przekazywanie na bieżąco informacji dotyczących kierunków kształcenia zawodowego
w szkołach technicznych, rekrutacji do szkół, zawodów przyszłości, targów edukacyjnych.
- Rodzice są stałymi partnerami działań doradczych. Szkoła zapewnia im udział
w spotkaniach, warsztatach i wydarzeniach wspierających planowanie kariery dzieci oraz zapoznaje ich z cyfrowymi narzędziami doradztwa.
ZASOBY PRACY:
- Filmy o zawodach;
- Informatory o zawodach i kierunkach kształcenia, typach szkół,
- Testy do badań indywidualnych i grupowych, kwestionariusze zainteresowań i uzdolnień,
- Filmy instruktażowe,
- Prezentacje multimedialne,
- Tablica informacyjna,
- Zakładka na stronie internetowej szkoły z doradztwa zawodowego.
EFEKTY DZIAŁAŃ WSDZ:
Uczeń:
- umie współpracować w grupie,
- samodzielnie planuje własną drogę kariery,
- rozwija kompetencje kluczowe,
- określa własne predyspozycje zawodowe,
- rozwija zainteresowania,
- orientuje się w kwalifikacjach i kompetencjach pożądanych na rynku pracy,
- rozumie zależność wyboru zawodu od zainteresowań,
- wymienia zawody związane z jego zainteresowaniami,
- rozwija swoje zainteresowania, zdolności, umiejętności,
- zapoznaje się z ofertą edukacyjną szkół ponadpodstawowych i dokonuje świadomego, trafnego wyboru zawodu,
- rozumie konieczność ustawicznego kształcenia.
Szkoła:
- konkurencyjność szkoły, poprawa jej wizerunku, poprawa jakości pracy szkoły,
- przygotowanie ucznia do pełnienia ról społecznych, zawodowych,
- podniesienie świadomości rangi doradztwa zawodowego,
- trafne wybory edukacyjne uczniów,
- świadomi siebie uczniowie, mają większą motywację do nauki, pracy (przyczyni się do lepszych wyników nauczania).
EWALUACJA DZIAŁAŃ WSDZ:
- Analiza prowadzonej dokumentacji uczniów korzystających z porad i informacji zawodowych,
- Indywidualne rozmowy z uczniami, rodzicami, wychowawcami. Rozmowy powinny dotyczyć tego, czy WSDZ:
- uwzględnia potrzeby rozwojowe uczniów, rodziców, nauczycieli
- rozwija ich wiedzę i umiejętności
- kształtuje postawy i zachowania,
- buduje kompetencje osobiste i społeczne,
- angażuje wszystkich pracowników szkoły,
- angażuje instytucje zewnętrzne, rodziców
- Informacje - burza mózgów
ZAŁĄCZNIKI:
Załącznik nr 1
Program orientacji zawodowej dla uczniów klas I-III
Załącznik nr 2
Program orientacji zawodowej dla uczniów klas IV-VI
Załącznik nr 3
Program doradztwa zawodowego dla uczniów klas VII-VIII
Załącznik nr 1
PROGRAM ORIENTACJI ZAWODOWEJ DLA KLAS I-III
CEL GŁÓWNY:
Celem orientacji zawodowej w klasach I –III szkoły podstawowej jest wstępne zapoznanie uczniów z różnorodnością zawodów na rynku pracy, rozwijanie pozytywnej postawy wobec pracy i edukacji oraz rozwijanie zainteresowań i pasji.
TREŚCI PROGRAMOWE ORAZ CELE SZCZEGÓŁOWE:
TEMAT
TERMIN REALIZACJI
I Poznanie siebie:
Uczeń:
- opisuje swoje zainteresowania i określa, w jaki sposób może je rozwijać;
- prezentuje swoje zainteresowania wobec innych osób;
- podaje przykłady różnorodnych zainteresowań ludzi;
- podaje przykłady swoich mocnych stron w różnych obszarach;
- podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i opisuje, co z nich wyniknęło dla niego i dla innych.
09.2026 – 10.2026
II Świat zawodów i rynek pracy:
Uczeń:
- odgrywa różne role zawodowe w zabawie;
- podaje nazwy zawodów wykonywanych przez osoby w bliższym i dalszym otoczeniu oraz opisuje podstawową specyfikę pracy w wybranych zawodach;
- opisuje, czym jest praca i omawia jej znaczenie w życiu człowieka na wybranych przykładach;
- omawia znaczenie zaangażowania różnych zawodów w kształt otoczenia, w którym funkcjonuje;
- opisuje rolę zdolności i zainteresowań w wykonywaniu danego zawodu;
- posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny.
11.2026 – 12.2026
III Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie:
Uczeń:
- uzasadnia potrzebę uczenia się i zdobywania nowych umiejętności;
- wskazuje treści, których lubi się uczyć;
- wymienia różne źródła wiedzy i podejmuje próby korzystania z nich.
01.2027 – 03.2027
IV Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji
edukacyjno-zawodowych:Uczeń:
- opowiada, kim chciałby zostać i co chciałby robić;
- planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując na podstawowe czynności/zadania niezbędne do realizacji celu;
- próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio z jego osobą.
04.2027 – 06.2027
OSOBY ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ PROGRAMU:
- Wychowawcy
- Nauczyciele edukacji wczesnoszkolnej
- Pedagog
- Psycholog
- Nauczyciele wychowawcy świetlicy
REALIZACJA PROGRAMU ORIENTACJI ZAWODOWEJ odbywa się:
- na zajęciach edukacji wczesnoszkolnej w ramach realizacji podstawy programowej
- na dodatkowych zajęciach ze specjalistami według potrzeb i możliwości
- w ramach wycieczek szkolnych
METODY PRACY:
- Metoda projektu
- Pogadanka
- Burza mózgów
- Skojarzenia
- Konkursy
- Dni talentów
- Wycieczki: CKP, firmy, instytucje
- Spotkania z przedstawicielami zawodów
- Praca w grupach
- Pokaz
- Prezentacja
EWALUACJA DZIAŁAŃ:
- okresowe spotkania osób realizujących działania związane z orientacją zawodową poświęcone m.in. omawianiu skuteczność podejmowanych działań;
- pytania ewaluacyjne do uczestników zajęć;
- autorefleksja i samoocena uczestników (swobodne wypowiedzi na zakończenie zajęć)
EFEKTY DZIAŁAŃ:
- Uczniowie wiedzą, że są zdolni do wprowadzania zmian w swoim bliższym i dalszym otoczeniu
- Proaktywna postawa uczniów wobec pracy
PRZYKŁADOWE TEMATY I TERMINY REALIZACJI, KTÓRE BĘDĄ REALIZOWANE PRZEZ WYCHOWAWCÓW W KLASACH I - III:
„Kto pomaga ludziom? - dogoterapeuta”
wrzesień
„Dzień Technologii - ”Jak technologia zmienia pracę?”
październik
„Zawody dawniej i dziś.”
listopad
„Co sprawia mi radość?”
grudzień
„Co muszę zrobić, żeby osiągnąć cel?”
styczeń
„Książka, człowiek, Internet – źródła wiedzy.”
luty
„Zawody mojej miejscowości.”
marzec
„Jak różne zawody pomagają sobie nawzajem?”
kwiecień
„Jak mogę rozwijać swoje zainteresowania?”
maj
„Kim chciałbym zostać i dlaczego?”
czerwiec
Załącznik nr 2
PROGRAM ORIENTACJI ZAWODOWEJ W KLASACH IV-VI
CEL OGÓLNY:
Celem orientacji zawodowej w klasach IV –VI jest poznawanie własnych zasobów, zapoznanie uczniów z wybranymi zawodami i rynkiem pracy, kształtowanie pozytywnej
i proaktywnej postawy uczniów wobec pracy i edukacji oraz stwarzanie sytuacji edukacyjnych i wychowawczych sprzyjających poznawaniu i rozwijaniu zdolności, zainteresowań oraz pasji.TREŚCI PROGRAMOWE ORAZ CELE SZCZEGÓŁOWE:
TEMAT
TERMIN REALIZACJI
I Poznawanie własnych zasobów:
Uczeń:
- określa własne zainteresowania i uzdolnienia oraz kompetencje;
- wskazuje swoje mocne strony oraz możliwości ich wykorzystania w różnych dziedzinach życia;
- podejmuje działania w sytuacjach zadaniowych i ocenia swoje działania, formułując wnioski na przyszłość;
- prezentuje swoje zainteresowania i uzdolnienia wobec innych osób z zamiarem zaciekawienia odbiorców
09.2026 – 10.2026
II Świat zawodów i rynek pracy:
Uczeń:
- wymienia różne grupy zawodów i podaje przykłady zawodów charakterystycznych dla poszczególnych grup, opisuje różne ścieżki ich uzyskiwania oraz podstawową specyfikę pracy w zawodach;
- opisuje, czym jest praca i jakie ma znaczenie w życiu człowieka;
- podaje czynniki wpływające na wybory zawodowe;
- posługuje się przyborami i narzędziami zgodnie z ich przeznaczeniem oraz w sposób twórczy i niekonwencjonalny;
- wyjaśnia rolę pieniądza we współczesnym świecie i jego związek z pracą.
11.2026 – 12.2026
III Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie:
Uczeń:
- wskazuje różne sposoby zdobywania wiedzy, korzystając ze znanych mu przykładów oraz omawia swój indywidualny sposób nauki;
- wskazuje przedmioty szkolne, których lubi się uczyć;
- samodzielnie dociera do informacji i korzysta z różnych źródeł wiedzy.
01.2027 – 03.2027
IV Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji
edukacyjno- zawodowych:Uczeń:
- opowiada o swoich planach edukacyjno-zawodowych;
- planuje swoje działania lub działania grupy, wskazując szczegółowe czynności i zadania niezbędne do realizacji celu;
- próbuje samodzielnie podejmować decyzje w sprawach związanych bezpośrednio lub pośrednio z jego osobą
04.2027 – 06.2027
OSOBY ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ PROGRAMU:
- Wychowawcy
- Nauczyciele
- Pedagog i psycholog
- Nauczyciel bibliotekarz
- Doradca zawodowy
REALIZACJA PROGRAMU ORIENTACJI ZAWODOWEJ odbywa się:
- na godzinach wychowawczych
- na dodatkowych zajęciach ze specjalistami według potrzeb i możliwości
- w ramach wycieczek szkolnych
METODY PRACY:
- Metoda projektu
- Pogadanki
- Burza mózgów
- Skojarzenia
- Konkursy, Dni talentów
- Wycieczki tematyczne
- Spotkania z przedstawicielami zawodów
- Praca w zespołach
- Pokaz
- Prezentacja
EFEKTY DZIAŁAŃ
Uczeń:
- Rozpoznaje swoje zainteresowania, mocne i słabe strony, umiejętności
- Przyjmuje postawę samodzielności, odpowiedzialności i sprawczości, tj. przekonanie, że jest podmiotem własnych działań zdolnym do wprowadzania zmian w swoim otoczeniu.
- Świadomie podejmuje decyzje edukacyjne i zawodowe
- Zna wartość pracy i znaczenie pracy w życiu człowieka
EWALUACJA DZIAŁAŃ
- pytania ewaluacyjne do uczniów (umożliwiające uczniom np. samoocenę własnej aktywności na zajęciach, samoocenę stopnia zrozumienia/przyswojenia poruszanych treści),
- autorefleksje uczniów (swobodne wypowiedzi na rozpoczęcie i zakończenie zajęć),
- analiza wytworów pracy uczniów
PRZYKŁADOWE TEMATY I TERMINY REALIZACJI, KTÓRE BĘDĄ REALIZOWANE PRZEZ WYCHOWAWCÓW W KLASACH IV – VI:
TEMAT
TERMIN REALIZACJI
Kim jestem? – moje mocne strony i zainteresowania. (IVa i b)
Moje mocne strony.
wrzesień
Ja to znaczy kto? – poznawanie własnych zasobów.
październik
Służby mundurowe – charakterystyka pracy.
listopad
Zainteresowania, pasje i marzenia – jaki zawód może do mnie pasować.
grudzień
Nie tylko czas leczy rany – grupa zawodów medycznych.
styczeń
Prawo do błędu: Sławne osoby i ich porażki (praca nad perfekcjonizmem i presją wyniku). Zawody moich marzeń. (IVa i b)
luty
Jak widzę mój świat. Zawody wokół nas – jakie osoby spotykamy w codziennym życiu? (IVa i b)
marzec
Moje miejsce w świecie: „Zgadnij, kim będę, gdy dorosnę” – poznawanie zawodów z najbliższego otoczenia oraz własnych predyspozycji. (IVa i b)
kwiecień
Poznajemy i prezentujemy swoje talenty.
maj
Uczę się, więc potrafię – jak nauka łączy się z zawodami.
czerwiec
Załącznik nr 3
PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO W KLASACH VII-VIII
CEL OGÓLNY:
Celem doradztwa zawodowego w klasach VII –VIII szkoły podstawowej jest przygotowanie uczniów do odpowiedzialnego planowania kariery i podejmowania decyzji edukacyjnych
i zawodowych, uwzględniających znajomość własnych zasobów oraz informacje na temat rynku pracy i systemu edukacji, a także kształtowanie gotowości do wejścia na rynek pracy
i rozwijanie umiejętności uczenia się przez całe życie.TREŚCI PROGRAMOWE ORAZ CELE SZCZEGÓŁOWE:
TEMAT
TERMIN REALIZACJI
I Poznawanie własnych zasobów:
Uczeń:
- określa wpływ stanu zdrowia na wykonywanie zadań zawodowych;
- rozpoznaje własne zasoby (zainteresowania, zdolności, uzdolnienia, kompetencje, predyspozycje zawodowe);
- dokonuje syntezy przydatnych w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej informacji o sobie wynikających
z autoanalizy, ocen innych osób oraz innych źródeł;
- rozpoznaje własne ograniczenia jako wyzwania w odniesieniu do planów edukacyjno –zawodowych;
- rozpoznaje swoje możliwości i ograniczenia w zakresie wykonywania zadań zawodowych i uwzględnia je w planowaniu ścieżki edukacyjno-zawodowej;
- określa aspiracje i potrzeby w zakresie własnego rozwoju
i możliwe sposoby ich realizacji;
- określa własną hierarchię wartości i potrzeb.
09.2026 – 10.2026
II Świat zawodów i rynek pracy
Uczeń:
- wykorzystuje umiejętności cyfrowe do efektywnego przeszukiwania ogólnodostępnych platform edukacyjnych i stron internetowych w celu pozyskania informacji na temat zawodów;
- porównuje własne zasoby i preferencje z wymaganiami rynku pracy i oczekiwaniami pracodawców, z uwzględnieniem możliwości pracy zdalnej, elastycznych form zatrudnienia i przedsiębiorczości;
- wyjaśnia zjawiska i trendy zachodzące na współczesnym rynku pracy, z uwzględnieniem regionalnego i lokalnego rynku pracy;
- uzasadnia znaczenie pracy w życiu człowieka;
- analizuje znaczenie i możliwości doświadczania pracy, w tym przez wolontariat, udział w projektach społecznych lub praktykach absolwenckich;
- wskazuje wartości związane z pracą i etyką zawodową;
- dokonuje autoprezentacji;
- charakteryzuje instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej, w tym publiczne służby zatrudnienia, Ochotnicze Hufce Pracy i agencje zatrudnienia;
- charakteryzuje wybrane zawody, uwzględniając kwalifikacje wyodrębnione w zawodach oraz możliwości ich uzyskiwania;
- rozpoznaje wpływ nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, na zmiany w zawodach i formach zatrudnienia.
11.2026 – 12.2026
III Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie:
Uczeń:
- analizuje oferty szkół ponadpodstawowych i uczelni pod względem możliwości dalszego kształcenia, korzystając z dostępnych źródeł informacji;
- analizuje kryteria rekrutacyjne do szkół ponadpodstawowych w kontekście rozpoznania własnych zasobów;
- charakteryzuje strukturę systemu edukacji formalnej oraz możliwości edukacji pozaformalnej i nieformalnej;
- określa znaczenie uczenia się przez całe życie;
- analizuje korzyści i wyzwania związane z wyborem szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe, w tym możliwości szybszego wejścia na rynek pracy, zdobycia kwalifikacji zawodowych oraz dalszego kształcenia.
01.2027– 03.2027
IV Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji
edukacyjno-zawodowych:Uczeń:
- dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej samodzielnie lub przy wsparciu doradczym;
- określa cele i plany edukacyjno-zawodowe, uwzględniając własne zasoby;
- identyfikuje osoby i instytucje wspomagające planowanie ścieżki edukacyjno-zawodowej i wyjaśnia, w jakich sytuacjach korzystać z ich pomocy;
- planuje ścieżkę edukacyjno-zawodową, w tym z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi informatycznych oraz ogólnodostępnych platform edukacyjnych i stron internetowych, uwzględniając konsekwencje podjętych wyborów.
04.2027 – 06.2027
OSOBY ODPOWIEDZIALNE ZA REALIZACJĘ PROGRAMU
- Wychowawcy
- Nauczyciele
- Pedagog
- Psycholog
- Nauczyciel bibliotekarz
- Doradca zawodowy
- Pielęgniarka szkolna
- Nauczyciel informatyki
REALIZACJA PROGRAMU DORADZTWA ZAWODOWEGO odbywa się:
- na wszystkich przedmiotach w ramach korelacji międzyprzedmiotowej i realizacji celów przedmiotowych kształcenia ogólnego np. wiedzy o społeczeństwie, geografii, języka polskiego wychowania do życia w rodzinie
- zajęciach doradztwa zawodowego (10 godzin dydaktycznych na rok szkolny)
- godzinach wychowawczych
- zajęciach obejmujących wspomaganie uczniów w wyborze kierunku kształcenia
i zawodu w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej
- warsztatach dotyczących umiejętności planowania kariery, poznania swoich umiejętności, zdolności
- podczas innych działań związanych z doradztwem zawodowym realizowanych w szkole (np. targi edukacyjne, projekty edukacyjne, konkursy zawodoznawcze) lub poza nią (np. udział w targach edukacyjnych, udział w wizytach zawodoznawczych w firmach)
- w ramach działalności wolontariatu
METODY PRACY
- Metoda projektu
- Pogadanki
- Burza mózgów
- Konkursy
- Dni talentów
- Wycieczki: CKP, firmy, instytucje
- Spotkania z przedstawicielami szkół zawodowych
- Warsztaty
- Prelekcje
- Prezentacja
- Programy komputerowe
- Metody testowe: testy predyspozycji i preferencji zawodowych
- Konsultacje indywidualne
- Wirujące plakaty
- Lekcja odwrócona
- Badania ankietowe, kwestionariusze
- Analiza przypadku
EFEKTY DZIAŁAŃ:
Uczeń:
- Określa swoje zainteresowania, mocne i słabe strony, umiejętności, zdolności
- Zna wartość pracy i znaczenie pracy w życiu człowieka
- Zna czynniki wyboru zawodu
- Podejmuje próby planowania własnej drogi edukacyjno – zawodowej przy wsparciu osób dorosłych
- Zna aktualny rynek pracy, zawody przeszłości i przyszłości
- Orientuje się w ofercie edukacyjnej szkół w najbliższym otoczeniu
- Dokonuje autoprezentacji
- Zna kompetencje i kwalifikacje na współczesnym rynku pracy
- Wymienia umiejętności niezbędne do prawidłowego funkcjonowania w różnych rolach zawodowych i społecznych.
- Współpracuje w grupie
- Rozwija kompetencje kluczowe i transferowalne
- Rozumie znaczenie ustawicznego kształcenia się
EWALUACJA DZIAŁAŃ:
- pytania ewaluacyjne do uczniów (umożliwiające uczniom np. samoocenę własnej aktywności na zajęciach, samoocenę stopnia zrozumienia/przyswojenia poruszanych treści)
- analiza dokumentacji (tematy zajęć w dzienniku)
- obserwacja poziomu zaangażowania i motywacji, zachowań uczniów
- rozmowa doradcza z uczniem
- spotkania z absolwentami szkoły
PRZYKŁADOWE TEMATY I TERMINY REALIZACJI, KTÓRE BĘDĄ REALIZOWANE PRZEZ WYCHOWAWCÓW W KLASACH VII – VIII:
TEMAT
TERMIN REALIZACJI
Przedmioty, które lubię - jako drogowskazy zawodowe.
wrzesień
„Dzień z życia…” – wywiad z rodzicem o jego pracy. (kl. VII a i b)
Motywacja a nauka- co lub kto motywuje mnie do nauki. Jak efektywnie się uczyć? Kilka słów o motywacji, czyli nasza droga do osiągnięcia celu. (kl. VIII a i b)
październik
Zawody dawniej i dziś – jak zmienia się praca. (kl. VII a i b)
listopad
Moje hobby – mój zawód (kl. VIII a i b)
grudzień
„Dzień z życia…” – wywiad z rodzicem o jego pracy.
styczeń
Wybieramy szkołę średnią – planowanie przyszłości. Zapoznanie się z ofertami szkół średnich - wyjścia na Dni Otwarte. (kl. VIII a i b)
luty
Twój mózg lubi wyzwania (Europejski Dzień Mózgu - 18 marca – Myślę pozytywnie). Uczę się, więc potrafię – jak nauka łączy się z zawodami. (kl. VIII a i b)
marzec
Poznajemy i prezentujemy swoje talenty. (kl. VII a i b)
Zawody przyszłości i sztuczna inteligencja – jak AI zmienia pracę. (kl. VIII a i b)
kwiecień
Moje kompetencje a wybór szkoły – co naprawdę warto brać pod uwagę? (kl. VII a i b)
Akceptuję siebie i innych. Mój elastyczny świat – wyrażam siebie bez barier (W ramach programu „Myślę pozytywnie”). Prezentacja własnej osoby. Moje mocne strony – co potrafię i w czym jestem dobry? (kl. VIII a i b)
maj
Liceum, technikum, szkoła branżowa – różne drogi, różne możliwości, zawody przyszłości. (kl. VII a i b)
czerwiec
TEMATY ZAJĘĆ Z DORADZTWA ZAWODOWEGO w Kl. VII:
TEMAT
TERMIN REALIZACJI
Zapoznanie Uczniów z przedmiotem doradztwa zawodowego oraz wybranymi platformami internetowymi.
09.2026
System edukacji w Polsce.
09.2026
Moje umiejętności – moje sukcesy. Czym się interesuję?
09.2026
Jak zaplanować przyszłość edukacyjno-zawodową? Wolontariat wstępem do kariery.
09.2026
Zawody w moim najbliższym otoczeniu i ich charakterystyka.
10.2026
Jakie mam predyspozycje zawodowe – testy i kwestionariusze – cz. I.
10.2026
Jakie mam predyspozycje zawodowe – testy i kwestionariusze – cz. II.
10.2026
Kompetencje na rynku pracy.
10.2026
Zawody ginące i zawody przyszłości.
11.2026
Podsumowanie zajęć z doradztwa zawodowego.
11.2026
TEMATY ZAJĘĆ Z DORADZTWA ZAWODOWEGO w Kl. VIII:
TEMAT
TERMIN REALIZACJI
Utrwalenie treści z klasy VII. Nowa oferta kształcenia zawodowego – co dają technika i szkoły branżowe?
11.2026
Cele edukacyjne i zawodowe. Poznanie ścieżek realizacji planów zawodowych.
11.2026
Kwalifikacje w zawodach i Zintegrowany System Kwalifikacji.
12.2026
Ja na obecnym rynku pracy. Kim chcę być w przyszłości?
12.2026
Zintegrowana Platforma Edukacyjna – zasoby o zawodach w praktyce.
12.2026
Zawody przyszłości i wpływ sztucznej inteligencji.
01.2027
Rynek pracy w mojej okolicy – jakich zawodów potrzeba?
01.2027
Praca zdalna i elastyczne formy zatrudnienia.
02.2027
„Zawody bez stereotypów” – kobiety i mężczyźni w różnych zawodach.
02.2027
Oferta edukacyjna szkół ponadpodstawowych i zasady rekrutacji.
02.2027